Laatste verzorging

Is het waar dat de botten van een overledene worden gebroken?

Nee, dit is een fabeltje! Er wordt nooit iets gebroken. Na het overlijden treedt er in de spieren een reactie op, die het lichaam doet verstijven. Dit wordt lijkstijfheid of rigor mortis genoemd. Na een aantal dagen verdwijnt dit ook weer en wordt het lichaam geleidelijk aan weer slap.

Soms is het kleden van een overledene moeilijk. De lijkstijfheid wordt in dat geval opgeheven, door het lichaamsdeel een aantal keren langzaam heen en weer te buigen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de armen bij het aandoen van een jurk.

Mag ik de overledene zelf verzorgen?

Ja, je mag de overleden dierbare zelf thuis, of samen met de medewerker van het uitvaartcentrum, wassen en aankleden. Samen met een aantal andere handelingen heet dit de laatste verzorging. Je kunt er ook bij aanwezig zijn en alleen maar toekijken. Het zelf verzorgen van de overledene kan steun bieden in het rouwverwerkingsproces. In bepaalde culturen is het heel gebruikelijk dat nabestaanden de overledene zelf de laatste verzorging geven.

Zijn er regels voor de kleding van de overledene?

Bij voorkeur kleding van natuurlijke materialen. Geen schoenen en panty’s. Synthetisch materiaal belemmert bij begraven een goede vertering van het lichaam. Een bril of sieraad hoeft niet afgedaan te worden.

Wat is rigor mortis / lijkstijfheid?

Een overleden lichaam zal onder normale omstandigheden, vanaf het moment van overlijden tot 6 uur daarna stijf worden. Deze stijfheid blijft 12 uur in stand, daarna zal het over de daarop volgende 12 uur afnemen. De mate van stijfheid en tijdsduur kan beïnvloed worden door temperatuur, leeftijd, omstandigheden bij overlijden etc. De stijfheid treedt op in de spiermassa van het lichaam, dus niet in de huid maar in de daaronder liggende spieren.

De stijfheid is makkelijk op te heffen door de arm, de vingers of het been gewoon te bewegen. Er hoeft dus niets gebroken te worden. Dat is een fabeltje. Het is dus altijd mogelijk om op de dag van de uitvaart nog ringen of andere sieraden te verwijderen zonder de overledene te beschadigen.